Giải quyết bài toán giảm thiểu tốn thất kinh tế do ô nhiễm không khí

Trong bối cảnh ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm không khí nói riêng ngày càng diễn biến phức tạp, gây ra nhiều hậu quả, tổn thất nặng nề đến kinh tế, xã hội, ngày 14/1/2020, Trường Đại học Kinh tế quốc dân đã tổ chức tọa đàm chính sách “Tổn thất kinh tế của ô nhiễm không khí và các chính sách giảm thiểu ô nhiễm” với sự tham gia của nhiều Ban, bộ, ngành và các Viện, trường; các cơ quan nghiên cứu cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học...

Phát biểu đề dẫn của Đại học KTQD khẳng định, trong những năm qua, với xu thế đổi mới và hội nhập, Việt Nam đã tạo được những xung lực mới cho quá trình phát triển, vượt qua tác động của suy thoái toàn cầu và duy trì được mức tăng trưởng kinh tế cao với bình quân 6,5 - 7%/năm. Tuy nhiên, kèm theo đó vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có vấn đề ô nhiễm môi trường không khí, đặc biệt là tại các đô thị lớn như Hà Nội và TPHCM.

Chỉ ra các nguồn ô nhiễm chính, TS Hoàng Dương Tùng, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường), hiện là Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch tại Việt Nam cho biết, nguồn thải động cơ xe, bụi; nguồn thải từ xi măng, thép, nhiệt điện, hóa chất...từ các nhà máy nhiệt điện chạy than; các nhà máy xi măng lò quay; các nhà máy luyện thép; các nhà máy hóa chất...đang là những nguồn ô nhiễm chính. Đó là chưa kể bụi từ các công trình xây dựng, vận tải vật liệu xây dựng; đốt rơm rạ sau thu hoạch; các lò đốt tại các bệnh viện; đun nấu bằng than, củi tại các hộ gia đình; bụi khí thải từ các làng nghề chế biến nguyên liệu tái chế.

Theo đó, ô nhiễm không khí hiện không chỉ dừng lại ở vấn đề kỹ thuật mà còn là vấn đề quản lý khi mà hệ thống thể chế về môi trường không khí vẫn chưa đáp ứng các yêu cầu thực tiễn do thiếu các quy định đặc thù; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về môi trường chưa đáp ứng được tính hiệu quả, hiệu lực thực thi chính sách. Chưa kể, hoạt động quan trắc và kiểm soát nguồn thải còn yếu, trong khi các hoạt động hỗ trợ như đầu tư, nghiên cứu khoa học, sự tham gia của cộng đồng lại chưa phát huy hiệu quả.

TS Hoàng Dương Tùng cho rằng, để giải quyết vấn đề ô nhiễm không khí, cần phải xây dựng các giải pháp, chọn lọc các ưu tiên và có lộ trình thực hiện chặt chẽ. Trong đó, về lâu dài cần có những góc nhìn kinh tế và bản chất kinh tế của ô nhiễm môi trường để xem xét, phân tích, nhìn nhận, lồng ghép vào các công cụ, chính sách quản lý hướng tới môi trường không khí trong lành an toàn hơn cho người dân.

Trên cơ sở này, PGS.TS Đinh Đức Trường - Trưởng khoa Môi trường - Biến đổi khí hậu và Đô thị (Trường Đại học KTQD) đề xuất, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế với hệ thống chính sách pháp luật đồng bộ; hoàn thiện các quy chuẩn quản lý về không khí môi trường kết hợp với tăng cường kiểm soát nguồn thải thông qua thanh tra, xử phạt. Đặc biệt, cần đẩy mạnh các giải pháp tài chính để kiểm soát ô nhiễm không khí thông qua các công cụ thuế, phí ô nhiễm không khí, trái phiếu môi trường. Đồng thời kết hợp chặt chẽ các nhóm giải pháp tăng trưởng xanh thông qua đầu tư mạnh hơn cho năng lượng sạch và năng lượng tái tạo; hỗ trợ hợp tác công tư trong đầu tư hạ tầng, tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng xanh...để hướng tới môi trường an toàn hơn, giảm thiểu tổn thất kinh tế và gánh nặng bệnh tật cho người dân, đặc biệt là tại các đô thị trong quá trình phát triển.

Tin, ảnh: Tiến Dũng

Tin mới

Các tin khác