Chỉ số công khai minh bạch ngân sách tăng giúp Việt Nam thu hút thêm các dòng vốn nước ngoài

(TCT Online)- Đó là đánh giá được ông Nguyễn Minh Tân, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính) đưa ra xung quanh kết quả chỉ số công khai minh bạch ngân sách năm 2019 của Việt Nam tăng mạnh so với các năm trước.

 

Kết quả điểm số công khai minh bạch ngân sách của Việt Nam năm 2019 đã có bước cải thiện mạnh so với kỳ đánh giá năm 2017, xếp hạng 77/117 nước, tăng 14 bậc. Ông đánh giá như thế nào điểm số công khai minh bạch ngân sách của Việt Nam vừa được Tổ chức quan hệ đối tác ngân sách quốc tế công bố?

 

Trước hết phải khẳng định, việc đánh giá hoàn toàn do Tổ chức quan hệ đối tác ngân sách quốc tế (IBP) thực hiện, tức đây là đánh giá độc lập. Việt Nam là một trong những quốc gia được Tổ chức quan hệ đối tác ngân sách quốc tế IBP khảo sát từ năm 2006. Đến năm 2012, IBP phối hợp với Trung tâm hội nhập quốc tế (CDI) cùng tham gia khảo sát, đánh giá về hoạt động công khai minh bạch ngân sách của Việt Nam. Để đảm bảo tính chính xác, minh bạch, khách quan, từ năm 2015, IBP có thư đề nghị Bộ Tài chính tham gia vào quá trình khảo sát để đưa ra ý kiến bình luận và cung cấp các tài liệu hỗ trợ trả lời các câu hỏi khảo sát. 

 

Năm 2019 là kỳ thứ 3 liên tiếp, Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan chức năng (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Văn phòng Chính phủ, Kiểm toán nhà nước) tham gia vào quá trình đánh giá của IBP. Kết quả điểm số công khai minh bạch ngân sách của Việt Nam năm 2019 đã có bước cải thiện mạnh so với kỳ đánh giá năm 2017, xếp hạng 77/117 nước, tăng 14 bậc, trong đó: đạt 38/100 điểm đối với trụ cột Công khai ngân sách, tăng 23 điểm; 11/100 điểm đối với trụ cột Sự tham gia của công chúng, tăng 4 điểm; 74/100 điểm đối với trụ cột giám sát, tăng 2 điểm so với năm 2017.

 

Kết quả đánh giá trên một mặt thể hiện nỗ lực trong việc hoàn thiện khung khổ pháp lý, chế độ, chính sách nhằm tăng cường công khai minh bạch ngân sách; mặt khác cũng thể hiện sự hợp tác chủ động, tích cực của các cơ quan chức năng trong quá trình khảo sát của IBP. Tuy nhiên, kết quả đánh giá cũng chỉ ra hạn chế của chúng ta hiện nay là điểm số đối với trụ cột “Sự tham gia của công chúng” còn thấp. Nguyên nhân chủ yếu do các tiêu chí đánh giá được xây dựng dựa trên thông lệ tốt của các nước OECD, nên chưa phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Song về chủ quan thì Bộ Tài chính và các cơ quan chức năng cũng cần rút kinh nghiệm trong việc thông tin, tuyên truyền cho người dân, đảm bảo đầy đủ, kịp thời hơn và có giải pháp khuyến khích người dân tham gia vào việc hoạch định chính sách tài chính - NSNN.

 

Theo ông, điều gì đã giúp Việt Nam đạt được những bước tiến đáng ghi nhận về mức độ công khai minh bạch ngân sách trong thời gian qua?

 

Trước hết là nhờ Quốc hội đã thông qua Luật NSNN năm 2015 (có hiệu lực từ năm ngân sách 2017) với những quy định về phạm vi, đối tượng, nội dung và hình thức công khai được mở rộng hơn rất nhiều so với trước đây. Kế đến là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ trưởng, trưởng ngành và chủ tịch UBND các cấp chính quyền địa phương.

 

Cho đến nay, Bộ Tài chính đã thực hiện công bố 8 tài liệu ngân sách chủ chốt cần được công khai theo thông lệ tốt của quốc tế, bao gồm: định hướng xây dựng ngân sách, dự thảo dự toán ngân sách trình Quốc hội, dự toán ngân sách được Quốc hội quyết định, báo cáo ngân sách công dân, báo cáo ngân sách quý, báo cáo ngân sách 6 tháng, báo cáo ngân sách cuối năm, báo cáo kiểm toán. Trong số này có tới 7/8 tài liệu được IBP công nhận và tính điểm, riêng báo cáo ngân sách 6 tháng tạm thời chưa được tính điểm do chưa đưa ra các thông tin định lượng về dự báo NSNN cả năm. Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu hoàn thiện, bổ sung thêm các thông tin trong báo cáo đánh giá 6 tháng đáp ứng yêu cầu đề ra.

 

Mặt khác, nhằm tạo điều kiện cho người dân được tham gia xây dựng dự toán và giám sát quá trình quản lý, sử dụng NSNN, báo cáo ngân sách công dân được xây dựng với ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu. Trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính cũng đã mở chuyên mục công khai ngân sách để công khai đầy đủ, kịp thời các tài liệu, số liệu về NSNN; chuyên mục hỏi và đáp để tiếp nhận và giải đáp các ý kiến thắc mắc của người dân.

 

Việc các tổ chức minh bạch quốc tế đánh giá cao về chỉ số công khai minh bạch ngân sách có ý nghĩa như thế nào đối với niềm tin của người dân, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài trong bối cảnh dịch Covid-19 tác động đến các nền kinh tế trên thế giới?

 

Do tác động của dịch Covid-19, các tổ chức quốc tế uy tín đã đồng loạt hạ thấp dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2020, trong đó OECD dự báo chỉ đạt 2,4%, WB dự báo 2,5%, IMF dự báo ở mức -3%. Bên cạnh đó, thị trường vốn, thị trường tài chính thế giới cũng chịu tác động của dịch bệnh nên đã đồng loạt giảm mạnh, xuất hiện xu hướng tháo vốn, dịch chuyển dòng đầu tư FDI từ nước này sang nước khác.

 

Trong bối cảnh đó, Việt Nam vừa thực hiện kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh  vừa đẩy mạnh hoạt động khôi phục, phát triển kinh tế - xã hội. Tăng trưởng kinh tế mặc dù có bị suy giảm, nhưng vẫn là điểm sáng trong khu vực và trên thế giới. Vì vậy, việc chỉ số công khai minh bạch ngân sách của Việt Nam được đánh giá cao sẽ góp phần quan trọng trong việc củng cố niềm tin của người dân, DN, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài. Từ đó, tạo cơ sở để thu hút thêm các dòng vốn trong và ngoài đầu tư vào Việt Nam.

 

Bộ Tài chính sẽ làm gì để tiếp tục thực hiện tốt công tác công khai NSNN trong thời gian tới, thưa ông?

 

Để thực hiện tốt công tác công khai NSNN thời gian tới, Bộ trưởng Bộ Tài chính tiếp tục chỉ đạo các đơn vị trong ngành tài chính thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp. Trước hết, tiếp tục rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định pháp lý về công khai tài chính - NSNN, hướng tới chuẩn mực quốc tế, như: công khai các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, chi tiết kế hoạch tài chính – NSNN 3 năm, các dự báo về tình hình thực hiện NSNN cả năm từ giữa năm ngân sách…

 

Tiếp đến, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tạo điều kiện tối đa cho người dân được tiếp cận và khai thác thông tin về NSNN. Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện công khai ngân sách của các bộ, ngành, địa phương, các đơn vị sử dụng ngân sách, các tổ chức được NSNN hỗ trợ. Phối hợp tích cực với các cơ quan thông tấn báo chí, các tổ chức xã hội dân sự, các tổ chức đoàn thể thực hiện tốt công tác tuyên truyền nâng cao hiểu biết và thu hút sự quan tâm của người dân đối với hoạt động NSNN. Qua đó, giúp người dân thực hiện tốt vai trò kiểm tra, giám sát trong quá trình quản lý, sử dụng NSNN của các ngành, các cấp.

 

Xin cảm ơn ông!

Hương Quỳnh (ghi)

 

 

 

Gửi bình luận


Mã bảo mật