Hiện đại hoá đổi mới chức năng quản lý kho bạc

 

(TCT Online) - Đó là nội dung được các chuyên gia kho bạc trong nước và quốc tế trao đổi tại hội thảo Đổi mới chức năng quản lý kho bạc do Kho bạc Nhà nước (KBNN) phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tổ chức ngày 11, 12/3 tại Hà Nội. 

 

Ông Tạ Anh Tuấn, Tổng giám đốc KBNN cho rằng, trong gần 30 năm xây dựng và trưởng thành, hệ thống KBNN Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc theo hướng cải cách và hiện đại hóa trên tất cả các lĩnh vực. Đặc biệt, qua 12 năm triển khai thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, hệ thống KBNN đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về cơ chế chính sách, quy trình nghiệp vụ, tổ chức bộ máy và phát triển nguồn nhân lực. Công tác quản lý ngày càng được hiện đại hóa, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin tiên tiến, hiện đại vào các quy trình nghiệp vụ, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, DN và các đơn vị sử dụng NSNN có giao dịch với KBNN. Lãnh đạo KBNN cho biết, năm 2019 là năm cuối của quá trình thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020. Do đó, KBNN phải xác định rõ những nội dung đã làm được, những nội dung chưa đạt được, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm. Trên cơ sở đó, xác định rõ quan điểm, mục tiêu, định hướng xây dựng Chiến lược phát triển KBNN giai đoạn 2021 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam, chiến lược tài chính và đặc biệt là áp dụng những công nghệ tiên tiến của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Ông Lưu Hoàng, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp pháp chế (KBNN) cho biết, việc triển khai chiến lược đã đạt được một số kết quả cụ thể như, bước đầu hình thành đơn vị chuyên quản lý ngân quỹ nhà nước, phát hành trái phiếu Chính phủ; thực hiện dự báo luồng tiền và xây dựng phương án điều hành ngân quỹ nhà nước quý, năm; hoàn thiện chế độ kế toán NSNN và hoạt động nghiệp vụ KBNN thống nhất, dựa trên cơ sở kế toán tiền mặt điều chỉnh. Tuy nhiên, một số thách thức đặt ra có thể kể đến như các hệ thống thông tin thu rời rạc do nhiều cơ quan quản lý; chưa có sự liên kết, chia sẻ đối với tất cả các khoản thu. Bên cạnh đó, cơ chế kiểm soát cam kết chi chưa theo thông lệ; chưa kiểm soát chi theo nhiệm vụ và chương trình ngân sách; chưa kiểm soát chi điện tử; mức độ liên thông các ứng dụng công nghệ thông tin của KBNN chưa cao. Do đó, trong thời gian tới, về quản lý quỹ NSNN sẽ xây dựng hệ thống thông tin thu hoàn chỉnh, đảm bảo xử lý và cung cấp dữ liệu thu NSNN theo thời gian thực. Về kế toán nhà nước sẽ hiện đại hoá quy trình lập báo cáo thu, chi, quyết toán NSNN, xây dựng chế độ kế toán nhà nước thống nhất theo nguyên tắc dồn tích. Ngoài ra, KBNN định hướng sẽ triển khai kiến trúc tổng thể hệ thống công nghệ thông tin giai đoạn 2021-2030 để hình thành kho bạc số; xây dựng hệ thống quản lý ngân sách và kế toán nhà nước công nghệ số đóng vai trò là hệ thống cốt lõi trong kiến trúc tổng thể công nghệ thông tin.

Phát biểu tại hội thảo, ông Mike Williams, chuyên gia Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho rằng, cơ bản có 3 trụ cột trong đổi mới chức năng quản lý kho bạc. Thứ nhất là xây dựng tài khoản kho bạc thống nhất hoặc duy nhất. Điểm này Việt Nam đã có tiến triển khá tốt, kiểm soát được nguồn lực. Thứ hai là phải xây dựng được dự báo dòng tiền. Việt Nam hiện đang tăng cường năng lực và dành nguồn lực cho việc này. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Thứ ba phải quản lý ngân quỹ chủ động mà Việt Nam đã có một số bước ban đầu tư duy theo hướng quản lý thặng dư ngân quỹ hiệu quả hơn. Chúng ta chuyển sang sử dụng hiệu quả hơn ngân quỹ để làm sao hỗ trợ được chính sách tài chính khác chứ không phải chỉ liên quan đến quản lý nợ và phát triển thị trường. Còn theo ông Sandeep Saxena, chuyên gia kinh tế cao cấp, Vụ các vấn đề tài khoá IMF, có hai mô hình kho bạc chính là tập trung và phân tán. Với mô hình tập trung, tất cả chức năng của kho bạc được thực hiện tập trung tại Bộ Tài chính, điển hình được thực hiện ở Pháp. Ở mô hình phân tán, các chức năng xử lý thanh toán và kiểm soát chi được phân cấp cho các bộ ngành, nhưng chức năng chính sách và giám sát được đưa về Bộ Tài chính (như ở Anh), hoặc một cơ quan độc lập (Ireland hay các quốc gia vùng Scandivia). Tuy nhiên, trên thực tế ranh giới giữa mô hình phân tán hay tập trung ngày càng bị xoá nhoà khi có các hệ thống thông tin hiện đại với chức năng thanh toán và kiểm soát chi được tự động hoá. 

Tại hội thảo, ông Cem Dener, chuyên gia trưởng về quản trị nhà nước của WB đã chia sẻ thông tin về các giải pháp số tích hợp nhằm hiện đại hoá kho bạc. Trong đó, chuyển đổi sang hệ thống thông tin quản lý tài chính lõi (FMIS) là một tập hợp các giải pháp tự động hoá tạo điều kiện cho chính phủ lập kế hoạch, thực hiện và theo dõi ngân sách. Với hệ thống này, quan trọng là cần có sự chỉ đạo, phối hợp và đổi mới sáng tạo để phát triển các giải pháp tích hợp. Theo đó, công khai dữ liệu mở đáng tin cậy trên các trang điện tử của chính phủ là điều hết sức cần thiết để cải thiện tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Để thực hiện FMIS, theo ông Cem Dener cần cải thiện phân loại ngân sách, xây dựng được kế toán đồ chung, thống nhất với phân loại nội dung kinh tế của ngân sách để cải thiện báo cáo ngân sách, đồng thời phải chuyển đổi sang hoạt động trên tài khoản kho bạc duy nhất tập trung hoá, xây dựng cơ chế theo dõi và kiểm soát cam kết chi. 

Minh Huệ

Tin mới

Các tin khác