Tăng trưởng GDP của Việt Nam chỉ ở mức 3% trong năm 2020

(TCT online) - Con số dự báo này vừa được giới chuyên gia của Ngân hàng Thế giới (WB) đưa ra trong báo cáo cập nhật chính sách “Việt Nam: những trở lực lớn hơn gây ra nhiều thách thức mới cho chính phủ”. Trong đó nhấn mạnh, với những quan ngại về kinh tế và y tế trên toàn cầu đang gia tăng, nền kinh tế Việt Nam dự kiến sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, cho dù đến nay cuộc khủng hoảng y tế do đại dịch Covid-19 gây ra vẫn được kiểm soát.

Theo dự báo của WB, tăng trưởng GDP Việt Nam sẽ giảm một nửa so với trước khủng hoảng, dự kiến chỉ ở mức 3% vào năm 2020. Do áp lực ngày càng tăng đối với nguồn thu ngân sách nhà nước và thu từ hoạt động xuất khẩu. Điều này có thể khiến Chính phủ phải huy động thêm khoảng 5 tỷ USD để bù đắp những khoản hụt thu, cũng như để triển khai chương trình hỗ trợ tài chính cần thiết nhằm giảm tác động tiêu cực đến các DN và hộ gia đình.
Cụ thể, theo đánh giá của WB, Covid-19 là một cú sốc khổng lồ, tàn phá xã hội và nền kinh tế toàn cầu với những cách gia tăng lẫn nhau. Trong đó, hầu hết các quốc gia đều đang rơi vào suy thoái và dự kiến sẽ chưa thể phục hồi trước cuối quý III/2020, trong khi những bất ổn lớn đến mức cả hậu quả về y tế và tài chính của dịch bệnh trên toàn cầu đều đang rất khó dự đoán.Trên toàn thế giới, các nhà kinh tế liên tục điều chỉnh những dự báo kinh tế của mình để phản ánh chính xác hơn tác động tiêu cực đang gia tăng của đại dịch. Trong bối cảnh đó, các dự báo kinh tế cho Việt Nam đã được điều chỉnh giảm đáng kể. 
Theo WB, sự bùng phát của dịch Covid-19 cho đến nay đã được ngăn chặn tại Việt Nam thông qua việc kết hợp các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát thông minh. Tuy  nhiên, tăng trưởng GDP dự kiến chỉ đạt 3% vào năm 2020, đây là tốc độ tăng trưởng thấp nhất kể từ năm 1986, cho vẫn tích cực so với khu vực và quốc tế. Dự báo mới của WB thấp hơn tốc độ tăng trưởng dự kiến 4,9% trong báo cáo Cập nhật kinh tế Đông Á-Thái Bình Dương mới được công bố gần đây. WB vẫn hy vọng nền kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi tương đối nhanh chóng và sẽ có tốc độ tăng trưởng GDP là 6,8% vào năm 2021. Kịch bản này giả định cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu sẽ bắt đầu giảm dần vào tháng 6 - 7/2020, sau đó nhu cầu trên thị trường quốc tế của các đối tác thương mại chính của Việt Nam sẽ phục hồi dần dần.
Lý do khiến tốc độ tăng trưởng bị điều chỉnh giảm là những trở lực ngày càng lớn hơn ở cả nền kinh tế trong nước và trên toàn cầu. Đến nay đã có thể dự báo trước là nền kinh tế toàn cầu sẽ rơi vào suy thoái vào năm 2020. Kết quả điều tra của Tổ chức Conference Board vào ngày 25/3 ước tính GDP của Mỹ vào năm 2020 sẽ sụt giảm từ 1,6% đến 6%, với tỷ lệ dự báo cao là nền kinh tế sẽ nhanh chóng chuyển sang kịch bản tồi tệ hơn . Chỉ số Quản trị sản xuất PMI của khu vực đồng Euro giảm từ 51,6 trong tháng 2 xuống 31,4 vào tháng 3 - mức giảm lớn nhất kể từ khi dữ liệu so sánh được biên soạn lần đầu tiên vào tháng 7/1998. Nhóm WB dự báo tăng trưởng của các khu vực đang phát triển giảm xuống 0,9% vào năm 2020, thấp hơn so với dự báo 4,1% trong báo cáo Triển vọng kinh tế toàn cầu (GEP) công bố hồi tháng 1, với sự sụt giảm ở tất cả các khu vực trên thế giới, ngoại trừ Đông và Nam Á. 
Theo WB, sự suy thoái toàn cầu này sẽ làm giảm mạnh nhu cầu đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam trên thị trường quốc tế và có thể phá vỡ chuỗi giá trị toàn cầu trong các ngành công nghiệp như hàng điện tử và dệt may, những lĩnh vực chiếm khoảng 2/3 tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Ngành du lịch “đứng yên”, do không có du khách nước ngoài nào được phép đến và các biện pháp hạn chế chặt chẽ trong việc đi lại trong nước và quốc tế. Đồng thời, nền kinh tế của các địa phương cũng đang bị ảnh hưởng bởi các biện pháp hạn chế hơn đối với việc di chuyển của người dân ảnh hưởng đến các DNvà hộ gia đình, làm giảm tiêu dùng trong nước, đặc biệt từ khi Thủ tướng tuyên bố tình trạng khẩn cấp vào cuối tháng 3. Điều này có thể thấy rõ khi qua kết quả quý I đã xác nhận tốc độ tăng trưởng chậm lại của nền kinh tế Việt Nam, GDP quý I chỉ ở mức 3,8% - mức tăng thấp nhất kể từ năm 2009. Trong khi một số lĩnh vực hoạt động tương đối tốt (như sản xuất và xây dựng), ngành dịch vụ bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là hoạt động du lịch và vận tải. Tốc độ tăng trưởng của thương mại bán lẻ (phản ánh mức tiêu dùng của các hộ gia đình) gần như không thay đổi (tăng 1,5% theo giá thực) so với mức tăng 9,3% trong quý I/2019. Tổng đầu tư cũng giảm nhẹ do đầu tư tư nhân (bao gồm cả FDI) thấp hơn mặc dù được bù đắp một phần nhờ tăng đầu tư công. Xuất khẩu ròng, sau khi đạt kết quả tốt trong tháng 1 và tháng 2, lại đột ngột giảm trong tháng 3, chủ yếu do thu nhập từ du lịch và vận tải giảm (trên 30%). Tương tự, số vốn FDI đã cam kết giảm gần 21% trong quý I so với cùng kỳ năm trước. 
Đặc biệt, tốc độ tăng trưởng GDP thấp hơn sẽ đi kèm với giảm thu ngân sách và thu từ xuất khẩu. Về xuất nhập khẩu, cán cân thanh toán sẽ bị ảnh hưởng do xuất khẩu (ròng) thấp hơn trong một số dịch vụ nhất định, đi kèm với sự sụt giảm của kiều hối cũng như dòng vốn FDI. Do đó, thặng dư tài khoản vãng lai có khả năng giảm khoảng 5% GDP, từ mức 4,5% năm 2019 xuống còn 0,1% vào năm 2020. Tuy nhiên, tác động mang tính hệ quả đến cán cân thanh toán không nhiều với sự suy giảm nhỏ trong dự trữ ngoại hối vào năm 2020, ở mức 78 tỷ USD, cho thấy nguồn vốn đệm mạnh mẽ giúp chống lại áp lực ngày càng tăng đối với nguồn thu từ xuất khẩu của Việt Nam.
Ngoài ra, nỗ lực củng cố tài khóa của Chính phủ cũng sẽ tạm thời bị gián đoạn bởi cuộc khủng hoảng do COVID 19 gây ra. Thâm hụt ngân sách chung dự kiến sẽ tăng từ 4,4% trong năm 2019 lên khoảng 5,8% GDP vào năm 2020, chủ yếu là do nguồn thu thuế thấp hơn vì các hoạt động kinh tế dự kiến sẽ suy giảm. Trên cơ sở ngoại suy từ một nghiên cứu gần đây của IMF đối với một lượng lớn các quốc gia, WB ước tính sẽ có sự suy giảm đáng kể trong các hoạt động kinh tế do một cú sốc như đại dịch hiện nay có khả năng làm giảm nguồn thu thuế xuống hai lần - có nghĩa là mức giảm 3,5% trong tăng trưởng GDP có thể dẫn đến giảm 7% nguồn thu thuế hoặc tương đương với khoảng 1,2% GDP. Vì thế, WB hy vọng, Chính phủ sẽ quay trở lại chính sách tài khóa thận trọng sau hậu quả của cuộc khủng hoảng toàn cầu, nhờ đó thâm hụt ngân sách nói chung sẽ giảm xuống lần lượt 4,7% và 4,0% GDP vào năm 2021 và 2022.
Minh Đức
 

Gửi bình luận


Mã bảo mật