Kinh tế Việt cần cảnh giác với 4 rủi ro

(TCT online) Khuyến nghị này vừa được chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới (WB) khu vực Đông Á-Thái Bình Dương Andrew Mason đưa ra ngày 10/10 trong buổi họp báo công bố Báo cáo Cập nhật kinh tế Đông Á - Thái Bình Dương với tên gọi “Thích ứng với rủi ro”.

Theo đó, ông Andrew Mason cho rằng, với việc tăng trưởng xuất khẩu giảm mạnh trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu yếu đi, cùng tăng trưởng đầu tư chững lại ở nhiều nền kinh tế lớn và tình hình kinh tế thế toàn cầu vẫn mong manh với nhiều rủi ro theo hướng suy giảm..., sẽ khiến tăng trưởng kinh tế khu vực Đông Á - Thái Bình Dương giảm từ 6,3% năm 2018 xuống 5,8% năm 2019 và lần lượt còn 5,7 và 5,6% vào năm 2020 và 2021. Điều này sẽ tác động không nhỏ tới một nền kinh tế hướng mạnh về xuất khẩu như Việt Nam.
Ông Andrew Mason cũng chỉ ra 4 rủi ro mà Việt Nam cần phải cảnh giác với sự suy giảm của khu vực, đó là: căng thẳng thương mại Trung - Mỹ tăng lên có thể khiến cho tăng trưởng của khu vực tiếp tục suy giảm. Theo phân tích của WB, mặc dù các DN đang tìm cách né tránh thuế quan của Mỹ bằng cách dịch chuyển toàn bộ dây chuyền sản xuất của họ ra khỏi Trung Quốc hoặc bổ sung thêm hoạt động ở các nước khác để dự phòng, nhưng năng lực hấp thụ của các quốc gia đang phát triển như Việt Nam còn hạn chế, do hạ tầng chưa đầy đủ và quy mô tương đối nhỏ. Ngoài ra, do chuỗi cung ứng và mạng lưới nghiên cứu và phát triển chưa phát triển đầy đủ, các quốc gia khác cũng gặp khó khăn trong việc thay thế hoàn toàn Trung Quốc trong các chuỗi cung ứng toàn cầu trong ngắn hạn và trung hạn, nên tranh chấp thương mại kéo dài có thể dẫn đến sự suy giảm tăng trưởng xuất khẩu và đầu tư.
Bên cạnh đó, sự suy giảm mạnh hơn so với dự kiến ở Trung Quốc, khu vực đồng Euro và Mỹ cũng như sự kiện Brexit diễn ra thiếu kiểm soát, có thể làm suy giảm các hoạt động toàn cầu. Điều này khiến cho giá cả thương phẩm thô giảm đáng kể, từ đó gây ảnh hưởng tiêu cực đến các quốc gia xuất khẩu thương phẩm thô, nhất là các nền kinh tế nhỏ vẫn phụ thuộc vào xuất khẩu, du lịch và đầu tư trực tiếp từ Trung Quốc. Ngoài việc tăng trưởng chững lại, việc Brexit diễn ra thiếu kiểm soát cũng khiến kết nối thương mại của khu vực với Vương Quốc Anh bị yếu đi, từ đó có thể khiến Việt Nam bị mất đi khả năng tiếp cận ưu đãi và phải đối mặt ới thuế quan cao hơn khi muốn vào thị trường Anh.
Kế đến, khu vực vẫn dễ bị tổn thương bởi rủi ro tài chính toàn cầu thay đổi đột ngột. Theo ông Andrew Mason, những diễn biến ngoài dự kiến gần đây, bao gồm tranh chấp thương mại liên tục đổi chiều, căng thăng địa chính trị, nỗi lo suy thoái, khiến cho biến động trên thị trường tài chính đang quay lại. Đồng tiền ở các thị trường mới nổi lại phải chịu áp lực khi các nhà đầu tư tái cân đối danh mục đầu tư bằng những tài sản trú ẩn an toàn như trái phiếu khi bạc Mỹ. Lợi suất trái phiếu tăng cao, khiến cho chi phí vay nợ cơ hơn, có thể làm suy giảm tăng trưởng tín dụng, tạo thêm áp lực cho đầu tư tư nhân và tăng trưởng kinh tế trong khu vực. Ngoài ra, khung hoảng ở các quốc gia khác như Argentina có thể thổi bùng lên nỗi lo lây nhiễm và khiến cho dòng vốn đổ vào bị đảo chiều mạnh. 
Cuối cùng là, nợ công ở mức cao và đang tăng lên ở một số nền kinh tế đang gây hạn chế cho chính sách tài khóa và tiền tệ. Điều này có nghĩa, các nền kinh tế có mức nợ trong nước cao phải đối mặt với khả năng nợ tiếp tục tăng lên do lãi suất hạ nhiệt. 
Từ những dẫn chứng trên, WB khuyến nghị, nếu Việt Nam có đủ dư địa tài khóa thì nên sử dụng các biện pháp tài chính và/hoặc tiền tệ để giúp kích thích nền kinh tế; đồng thời bảo vệ tính bền vững nợ và tài khóa theo hướng tập trung định hướng nguồn ngân sách khan hiếm vào các chương trình ưu tiên một cách hiệu quả, đông thời, quản lý đầu tư có hiệu quả là điều kiện cần để đảm bảo dự án được bàn giao đúng hạn, đúng ngân sách và có chất lượng. Việt Nam cũng cần cân nhắc các biện pháp quản lý thuế tốt hơn và tọa nguồn thu mới để đẩy mạnh thu cho chính phủ trong nỗ lực nhằm đảm bảo bền vững tài khóa. 
Ngooài ra, ông Andrew Mason cho rằng, Việt Nam cũng sẽ hưởng lợi nếu tiếp tục định hướng mở cửa thương mại và tăng cường chiều sâu hội nhập thương mại khu vực. Hơn nữa, tranh chấp thương mại Mỹ-Trung đang diễn ra trong điều kiện tăng trưởng toàn cầu chững lại cũng đặt ra sự cần thiết để Việt Nam thực hiện cải cách nhằm cải thiện năng suất và đẩy mạnh tăng trưởng. Trong đó bao gồm những cải cách pháp quy nhằm cải thiện môi trường thương mại và đầu tư để thu hút đầu tư và tạo thuận lợi lưu chuyển hàng hóa, công nghệ và kiến thức. 
Bài, ảnh: Minh Đức

Gửi bình luận


Mã bảo mật