Tăng cường quản lý thuế đối với hộ kinh doanh quy mô lớn

(TCT online) - Trong những năm gần đây, các hộ kinh doanh (HKD) phát triển rất năng động và đã xuất hiện nhiều hộ có quy mô lớn, kinh doanh phi truyền thống theo phương thức hiện đại. Tuy nhiên, việc quản lý dòng tiền, doanh thu đối với HKD này rất khó khăn. Để tăng cường công cụ giám sát, hạn chế thất thu, Luật Quản lý thuế sửa đổi đã có những quy định cụ thể về quản lý đối với HKD.
 
 
Theo bà Tạ Thị Phương Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế DN nhỏ và vừa và hộ kinh doanh (Tổng cục Thuế), HKD được xác định là vườn ươm cho tinh thần khởi nghiệp, là động lực để phát triển kinh tế tư nhân, đảm bảo đời sống an sinh xã hội cho một bộ phận không nhỏ người dân và đang đóng góp thường xuyên khoảng 30% GDP. Tuy nhiên, nguồn thu từ khu vực này còn khá khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 2% tổng thu ngân sách. 
 
Một trong những khó khăn trong công tác quản lý thuế HKD đó là quy định hiện hành cho phép HKD nộp thuế theo phương pháp khoán, không phải thực hiện sổ sách kế toán. Quy định này đã tạo nhiều rủi ro trong công tác quản lý, đặc biệt là các HKD lớn vốn sử dụng khá nhiều hóa đơn làm đầu vào cho các DN khác. Không chỉ có vậy, nhiều HKD, cá nhân sử dụng website để quảng bá sản phẩm, hàng hóa kết hợp bán hàng hóa trực tiếp cho người tiêu dùng là cá nhân, nhưng không xuất hóa đơn bán hàng, không kê khai doanh thu tính thuế GTGT và TNDN. Điều này gây rất nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc quản lý dòng tiền, doanh thu tính thuế.
 
Để khắc phục những hạn chế này, đồng thời quản lý sát nguồn thu đối với HKD, Luật Quản lý thuế sửa đổi đã được hoàn thiện theo hướng bao quát toàn bộ các nguồn thu, mở rộng cơ sở thu, trong đó có phân loại HKD theo quy mô để có biện pháp quản lý phù hợp. Cụ thể, Điều 51, Luật Quản lý thuế sửa đổi quy định rõ, cơ quan thuế căn cứ vào tài liệu kê khai của HKD, cá nhân kinh doanh, cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế, ý kiến của hội đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn để xác định mức thuế khoán đối với các HKD quy mô nhỏ. Mức thuế khoán được tính theo năm dương lịch hoặc theo tháng đối với trường hợp kinh doanh thời vụ, đồng thời phải công khai trong địa bàn xã phường, thị trấn. Trường hợp có thay đổi ngành, nghề, quy mô kinh doanh, ngừng nghỉ kinh doanh, người nộp thuế phải khai báo với cơ quan thuế để điều chỉnh mức thuế khoán. Đối với nhóm HKD quy mô lớn, sẽ quản lý tương tự như DN. Theo đó HKD, cá nhân kinh doanh có quy mô về doanh thu, lao động đáp ứng từ mức cao nhất về tiêu chí của DN siêu nhỏ theo quy định pháp luật về hỗ trợ DN nhỏ và vừa, phải thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế theo phương pháp kê khai.
 
Để tránh việc lợi dụng mô hình HKD không xuất hóa đơn, hoặc xuất hóa đơn khống, tạo đầu vào cho DN khác, Điều 90 của Luật Quản lý thuế sửa đổi đã quy định, các DN, tổ chức kinh tế kinh doanh, HKD, cá nhân kinh doanh có quy mô về doanh thu, lao động đáp ứng tiêu chí của DN siêu nhỏ, và các trường hợp xác định được doanh thu khi bán hàng hóa dịch vụ, thì sử dụng hóa đơn điện tử có mã xác thực của cơ quan thuế. 
 
Cùng với phân loại HKD để quản lý, Luật Quản lý thuế sửa đổi cũng có quy định cụ thể về vai trò của hội đồng tư vấn thuế. Theo đó, Điều 28 quy định, chủ tịch UBND cấp huyện căn cứ số lượng, quy mô kinh doanh của các HKD, cá nhân kinh doanh trên địa bàn để quyết định thành lập hội đồng tư vấn thuế xã phường, thị trấn theo đề nghị của chi cục trưởng chi cục thuế, chi cục thuế khu vực, nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi của HKD. Hội đồng tư vấn thuế có nhiệm vụ tư vấn cho cơ quan thuế về doanh thu và mức thuế của HKD, cá nhân nộp thuế theo phương pháp khoán trên địa bàn, phối hợp với cơ quan thuế đôn đốc HKD, cá nhân kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.
 
Bà Lan cho biết thêm, để chống thất thu hiệu quả đối với HKD, ngoài việc thực hiện tốt Luật Quản lý thuế sửa đổi, ngành thuế sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khác, như phối hợp với các sở, ban ngành rà soát, để đưa tất cả HKD vào quản lý; xây dựng cơ sở dữ liệu về doanh thu, chi phí, địa bàn, ngành nghề... để làm cơ sở ấn định doanh thu khoán. Ngoài ra, Tổng cục Thuế sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về hóa đơn điện tử, bao gồm cả hóa đơn của HKD để có thể đối chiếu chéo, giúp kiểm soát hóa đơn của HKD và kiểm soát DN có phát sinh mua, bán hàng hóa, dịch vụ với HKD./.                   
Nhóm PV

Gửi bình luận


Mã bảo mật