Bộ Tài chính: 5 lý do không thể áp dụng hồi tố khi sửa nghị định 20

(TCT Online) - Liên quan đến chính sách hồi tố năm 2017, 2018, tại công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ về dự thảo Nghị định sửa đổi khoản 3 Điều 8 Nghị định số 20/2017/NĐ-CP, Bộ Tài chính cho biết, không có cơ sở pháp lý cho việc áp dụng hồi tố, hơn nữa nếu thực hiện có thể sẽ tạo cơ chế xin cho, gây khó khăn cho công tác quản lý.

 

Theo đó, Bộ Tài chính lý giải, Khoản 1 Điều 152 Luật ban hành văn bản pháp luật đã quy định: “Chỉ trong trường hợp thật cần thiết để đảm bảo lợi ích chung của xã hội, thực hiện các quyền, lợi ích của tổ chức, cá nhân được quy định trong luật, nghị quyết của Quốc hội, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan trung ương mới được quy định hiệu lực trở về trước”. Trong khi đó, Bộ Tài chính nhận thấy, dự thảo sửa đổi khoản 3 Điều 8 chỉ điều chỉnh đối với một nhóm đối tượng có chi phí lãi vay vượt quá mức khống chế, không phải là lợi ích chung của xã hội. Vì vậy, việc áp dụng hồi tố cần được cân nhắc.

 

Thứ hai, về mặt bằng chính sách quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định 20 hiện hành có khác so với mặt bằng dự thảo nghị định, không chỉ có nội dung điều chỉnh mức khống chế từ 20% lên 30% mà còn cho phép tính lãi thuần (chi phí lãi trừ đi lãi liền gửi, lãi cho vay), đồng thời lại cho chuyển chi phí lãi vay sang kỳ tính thuế tiếp theo trong 5 năm liên tục. Vì thế, nếu tính lại theo mặt bằng dự thảo nghị định thì phải bồi hoàn cho người nộp thuế. Có trường hợp số thu NSNN thấp hơn số bồi hoàn.

 

Thứ ba, các khoản thu năm 2017, 2019 đã được đưa vào quyết toán NSNN, Kiểm toán Nhà nước đã xác nhận, nay nếu tính lại thì phải sử dụng NSNN để hoàn thuế. Trong khi đó, dự toán NSNN năm 2020 mà Quốc hội phê duyệt không có khoản này. Theo đánh giá sơ bộ của Tổng cục Thuế, đối với các DN đã tuân thủ kê khai, năm 2017 số chi phí lãi vay được trừ tăng 10.336 tỷ đồng (tương đương số thuế thu nhập doanh nghiệp phải hoàn là 2.067 tỷ đồng). Tương tự, năm 2018 số chi phí lãi vay được trừ tăng lên 14.041 tỷ đồng (tương đương số thuế thu nhập doanh nghiệp phải hoàn là 2.808 tỷ đồng). Số liệu này chưa bao gồm số tiền lãi tương ứng tiền chậm nộp từng kỳ quyết toán đến nay và không bao gồm các doanh nghiệp cố tình không tuân thủ kê khai chi phí lãi vay và số thuế phải nộp chỉ được phát hiện, truy thu qua thanh tra kiểm tra trong thời gian tới. Với tổng số kinh phí phải hoàn trả hơn 4.875 tỷ đồng, hiện chưa có nguồn để thanh toán.

 

Thứ tư, đối với ý kiến cho rằng, đây là số thuế nộp thừa nên có thể hoàn trả DN bằng cách khấu trừ vào tiền thuế nộp năm tiếp theo. Về vấn đề này, Bộ Tài chính khẳng định, chiếu theo quy định tại Điều 37, 40, 47 của Luật Quản lý thuế, số thuế nộp thừa là số thuế cơ quan thuế ấn định thừa hoặc số thuế DN bị tính thừa chứ không phải số thuế tăng do thay đổi chính sách. Vì vậy, không vận dụng được quy định hoàn thừa trong trường hợp này nếu có áp dụng hồi tố và sẽ tạo cơ chế không minh bạch, rõ ràng và gây khó khăn cho công tác quản lý thuế, quản lý cán bộ của ngành thuế.

 

Thứ năm, công tác quản lý thuế đối với giao dịch liên kết được thực hiện trong tất cả các đơn vị từ Tổng cục Thuế đến các cục, chi cục. Trường hợp hồi tố đối tượng được hoàn thuế lên đến hàng nghìn DN (số liệu thống kê các DN đã kê khai, năm 2017 là 1.034 DN và năm 2018 là 1.093 DN), do đó có thể sẽ tạo cơ chế phức tạp trong quy trình quản lý và không lọai trừ khả năng sẽ phát sinh tiêu cực trong quá trình thực hiện.

 

Bộ Tài chính khẳng định, qua rà soát Luật Thanh tra, đối với các DN mà ngành thuế đã xử lý truy thu qua thanh tra, kiểm tra nếu cho điều chỉnh kê khai xác định kê khai chi phí lãi vay được trừ theo phương án hồi tố thì việc kiểm soát số liệu kê khai lại số thuế sẽ chủ yếu phụ thuộc vào tính tự giác tuân thủ của DN. Cùng với đó, việc kiểm soát chính xác số liệu kê khai lại sẽ gặp nhiều khó khăn, vì nếu muốn xác định chính xác số thuế thì cần phải tổ chức kiểm tra nội dung điều chỉnh kê khai tại trụ sở DN, nhưng cơ quan thuế chỉ được tiến hành thanh tra lại khi người ký kết luận thanh tra phát hiện có sai lầm, vi phạm pháp luật cụ thể trong tiến hành hoạt động thanh tra hoặc cơ quan, người có thẩm quyền khác phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng làm sai lệch bản chất vụ việc.

 

Hơn nữa, Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 17/5/2020 về việc chấn chỉnh hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với DN, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu không thanh tra, kiểm tra quá 1 lần/năm đối với DN. Mặt khác, Bộ Tài chính cho rằng việc hồi tố sẽ dẫn đến thủ tục phải hoàn thuế cho hàng nghìn DN, nếu không xác định được số thuế phải nộp, số thuế phải hoàn qua thanh tra, kiểm tra, kiểm toán sẽ dẫn đến tiêu cực.

 

Hương Quỳnh

 

Tin mới

Các tin khác